Raclette

Pierwszy raz, gdy postawiłem raclette na stole, obudziłem się z ośmioma osobami krążącymi wokół mnie, które wszystkie pytały: "jak to, każdy robi sobie sam?" Jakbym wynalazł ten system. W mojej głowie wydawało się to super proste: mam urządzenie z małymi łopatkami, kładę je na stole, każdy robi, co chce, a ja nie biegam z talerzami po kuchni. Cóż, zrozumiałem dopiero później, gdy spojrzałem na całą radość i stosy misek, jak fajnie jest widzieć ludzi łączących składniki według własnych upodobań, żartujących o tym, kto zabiera grzyby lub pieczoną bagietkę, i wydaje się, że nie ma znaczenia, że ser i ziemniaki są "zwyczajne". Po raz pierwszy ugotowałem ziemniaki za długo i stały się papką - wielki błąd, musicie wiedzieć. Za drugim razem zapomniałem pokroić ser na wystarczająco grube plastry i nie topniał jak trzeba. Teraz się nauczyłem: jeśli masz dobre składniki, nie możesz się pomylić, a ludzie naprawdę dobrze się bawią z tym raclette.

Krótko mówiąc, jak to robię u siebie:

Szybkie informacje

Ja, przy ośmiu osobach, liczę na około godzinę i trochę, zanim wszystko się wydarzy (gotuję ziemniaki wcześniej, kroję, porcjuję, układam na stole). Nic skomplikowanego, ale potrzebujesz trochę organizacji, aby nie zaskoczyło cię, gdy wszyscy ślinią się i krążą.
Porcje: 6-8 głodnych osób.
Poziom trudności: żart. To więcej pracy przy gotowaniu ziemniaków i wkładaniu do misek niż przy „gotowaniu” właściwym. Reszta to socjalizacja i zabawa.

Składniki + ilości i co z nimi robię

1,5 kg ziemniaków (najlepiej odmiana twarda, nie te, które robią się papką, chcesz, żeby ładnie się kroiły po ugotowaniu) – baza, od której wszystko się zaczyna
400-600 g sera Raclette lub jakiegokolwiek sera, który dobrze się topi (ja kładę tyle, ile potrzeba, żeby nikt nie został bez, idealnie około 70-80 g na osobę, jeśli masz też inne rzeczy)
1-2 bagietki – kroję na plastry, bo ludzie chcą je mieć także na chlebie, nie tylko na ziemniaku
Pojemnik ogórków kiszonych i jeden z papryką – te dodają kwasowości, inaczej trudno znieść tłuszcz sera
Garść czarnych oliwek (lub zielonych, każdy ma swoje preferencje)
Około 250 g kukurydzy z puszki (opcjonalnie, ale dobrze wygląda pod względem tekstury i koloru)
250 g pokrojonych grzybów champignon (kładzie się je surowe na grilla, szybko się robią)
300 g pokrojonego w cienkie plastry mięsa wieprzowego (lub kurczaka, lub wołowiny, co masz ochotę)
300 g pokrojonych kiełbasek (może być wszystko, od chorizo po kabanosy)
200 g krewetek (ja je dodaję tylko jeśli wiem, że mam chętnych przy stole, szybko marynuję w odrobinie oleju, czosnku i cytrynie)
Prosta sałatka z marchwi (3-4 zetrzone marchewki z odrobiną cytryny i oleju, inaczej wszystko jest ciężkie, potrzebne jest coś świeżego obok)
Plus sól, pieprz, oliwa z oliwek – kładę na stole, każdy dopasowuje według gustu

Sposób przygotowania

1. Ziemniaki: Dokładnie je myję, ze skórką, i gotuję w wodzie z solą. Nie mogą wypadać z widelca, ale nóż powinien wchodzić w nie łatwo. Zostawiam do ostygnięcia, potem obieram (jeśli się spieszę, zostawiam ze skórką, niektórzy mówią, że są lepsze tak). Kroję na plastry nie za cienkie – żeby ser miał na czym leżeć.
2. Ser: Kroję na plastry grubości małego palca (jeśli jest za cienki, nie topnieje jak trzeba, jeśli za gruby, nie topnieje do końca i ludzie marudzą).
3. Reszta składników: Kładę wszystko do misek – oliwki, odsączoną kukurydzę, pokrojone ogórki i paprykę, pokrojone grzyby. Mięso i kiełbaski kroję jak najcieńsze, krewetki szybko przelewam przez olej i czosnek, jeśli mam ochotę na figle. Bagietkę kroję i kładę do koszyka na stole.
4. Sałatka: Zetrzone marchewki, skropione odrobiną oleju i soku z cytryny, sól, pieprz. Nie filozofuję tutaj, to bardziej dla koloru i odciążenia przy stole.
5. Urządzenie do raclette: Kładę na środku stołu, każdy wybiera swoją łopatkę (jeśli masz dwie na osobę, jest lepiej, bo zawsze masz jedną, która się piecze, i jedną, którą jesz). Na górnej płycie smażą się mięso, kiełbaski, grzyby, a na łopatkę kładziesz plastry ziemniaka, na to ser i ewentualnie inne rzeczy według gustu (kukurydza, oliwki, jeśli chcesz się pobawić).
6. Kiedy ser się topi i zaczyna bulgotać, kładziesz zawartość na ziemniakach na talerzu, dodajesz kiszonki lub sałatkę i od razu do ust.

Dlaczego zawsze wracam do raclette?

Prosto: nie musisz pilnować garnka, nie jesteś „niewolnikiem gospodarza”, ludzie naprawdę uczestniczą, śmieją się, każdy łączy jak chce. To jedna z niewielu okazji, kiedy faktycznie nie stresuję się, że nie zdążę zjeść na ciepło. Poza tym, łatwo z składnikami – nic wymagającego, ale wszystko wygląda jak bogaty posiłek. Pasuje na każdą okazję: na urodziny, sylwestra, na weekendowe wieczory, kiedy nie masz ochoty robić „menu”. Wszyscy znajdą coś dla siebie, nawet wegetarianie czy ci z wybrednymi gustami – każdy kładzie, co chce na łopatkę.

Przydatne wskazówki

1. Nie gotuj ziemniaków zbyt mocno, bo nie będziesz mógł ich ładnie pokroić. Lepiej wyjąć je trochę wcześniej niż zrobić puree na dnie miski.
2. Ser powinien być zimny, gdy go kroisz, ale w temperaturze pokojowej, gdy kładziesz na łopatkę – tak lepiej się topi.
3. Nie przeciążaj płyty – mięso potrzebuje trochę miejsca, żeby dobrze się upiec.
4. Dla osób wrażliwych na laktozę lub wegetarian, upewnij się, że masz wyraźne opcje oddzielne – nie wszyscy chcą zapachu kiełbas na grzybach.
5. Jeśli nie masz urządzenia do raclette, można (ale nie tak zabawnie) położyć plastry sera na ziemniakach w naczyniu w piekarniku, na papierze do pieczenia, aby się roztopiły. Nie jest to tak interaktywne, ale nikt nie umrze z głodu, jeśli nie masz urządzenia.

Zamienniki i adaptacje

- Możesz użyć dowolnego sera, który dobrze się topi: wędzonego sera, gouda, tilsit, fontina, nawet mozzarella (ale nie świeża, tylko twarda). Nigdy nie używam serów zbyt wodnistych, bo zostawiają złe płyny na łopatce.
- Bezglutenowy? Zrezygnuj z chleba, postaw na ziemniaki i warzywa.
- Bez mięsa? Dodaj więcej grzybów, kukurydzy, pieczonej papryki, co tylko chcesz. Dodaj wędzone tofu, wychodzi całkiem dobrze.
- Jeśli nie masz świeżych grzybów, użyj oliwek lub nawet cienkich kawałków cukinii. Nie kładź brokułów, nie gotują się wystarczająco szybko na grillu i nikt nie chce czekać na twardy kawałek.

Wariacje

- Z rybą: cienkie filety z solonego łososia lub pstrąga, szybko się robią na płycie. Pasuje z dużą ilością cytryny.
- Z jajkiem: czasami łamię małe jajko na łopatkę, na ziemniaka, i pozwalam się gotować pod serem. Nie zawsze wychodzi, ale kto jest ciekawy, żeby spróbować, niech się nie boi, że ser może wypłynąć.
- Dla dzieci: również może być z szynką, prostymi grzybami, miękkim serem, może i z kawałkami papryki pokrojonej w plastry.

Pomysły na serwowanie

Nie komplikuj menu, zostaw wszystko na stole, każdy napełnia talerz. Ja dodaję też sałatę, jeśli ktoś chce coś lżejszego. Do picia pasuje wszystko: białe wino wytrawne, cydr, lekkie piwo, woda z plasterkami cytryny. Nie jestem wymagający, ale z zimnym białym winem smakuje najlepiej.
Jeśli chcesz deser, coś lekkiego – świeże owoce lub prosty ciasto, bez ciężkiej kremy.

Często zadawane pytania

1. Czy mogę zrobić raclette bez specjalnego urządzenia? Tak, można w piekarniku: kładzie się pokrojone ziemniaki w naczyniu, na to ser, i wkłada do piekarnika, aż się roztopi. Nie jest to tak zabawne, ale smak jest. Albo, jeśli masz elektryczny grill, możesz spróbować improwizować z małymi stalowymi tackami.
2. Co zrobić, jeśli nie mam sera raclette? Użyj sera dobrej jakości, gouda, tilsit, nawet ten trapist, który można znaleźć w każdym sklepie. Ważne, aby był to ser, który się topi i nie staje się gumowaty.
3. Czy obieram ziemniaki przed, czy po gotowaniu? Po. Jest łatwiej, nie rozpadają się, a skórka trzyma ziemniaka „na miejscu”. Poza tym szybciej się obiera, żeby nie denerwować się poparzonymi palcami.
4. Co się stanie, jeśli użyję surowych grzybów bezpośrednio na płycie? Jest w porządku, jeśli są pokrojone cienko. Szybko się gotują i nie trzeba ich wcześniej smażyć. Nie myj ich zbyt dużo wody, tylko przetrzyj ręcznikiem, w przeciwnym razie wszystko wokół będzie zachlapane.
5. Ile czasu zajmuje stopienie sera na łopatce? Zależy od urządzenia i grubości plastra. U mnie to około 3-5 minut. Jeśli jest za cienki, przypala się na brzegach; jeśli za gruby, nie topnieje całkowicie. Musisz trafić w plaster o grubości 6-8 mm.

Wartości odżywcze (przybliżone)

Standardowa porcja, z ziemniakami, 70-80 g sera, garść mięsa i kiszonek, sól to około 500-700 kcal, w zależności od tego, jak bardzo dajesz się ponieść grillowi lub chlebowi. Białko pochodzi z sera, mięsa, krewetek, więc jest sycąca, z odpowiednią ilością tłuszczu. To nie jest dieta, ale też nie jesz kilogramów na raz, zwłaszcza że jest ciężka, szybko się najadasz i nie masz ochoty przesadzać z porcjami. Jest bogata w wapń i białko, ale z pewnością nie jest dla tych, którzy trzymają dietę niskotłuszczową lub unikają soli. Jednak z kiszonkami i sałatką obok, "przechodzi".

Jak przechowywać i podgrzewać

Szczerze mówiąc, rzadko coś zostaje, ale jeśli masz niezużytą ser i ziemniaki, włóż je do zamkniętego pojemnika w lodówce (ziemniaki trzymaj osobno od reszty, żeby nie wchłonęły zapachu). Ser możesz zetrzeć i użyć do ciepłej kanapki lub omletu, a ziemniaki do sałatki na zimno lub szybko podsmażyć z tym, co ci zostało z mięsa lub warzyw. Jeśli chcesz podgrzać raclette bezpośrednio, włóż wszystko na małą blachę, przykryj folią i wstaw do piekarnika na 10-15 minut w 180°C. Nie polecam mikrofalówki – ser staje się twardy, a ziemniaki kleiste.

Tak to wygląda, u mnie tak działa raclette. Na końcu stół wygląda jak po małej imprezie, wszyscy mają uśmiech na twarzy, a ja cieszę się, że nie muszę stać przy garnku przez cały wieczór.